Naast de ander staan

Wish I could see it, not only feel it.
It’s on the inside – it’s on the inside.
I’m only human.

Wish I was bleeding, then you could see it.
But it’s on the inside – it’s on the inside
I’m only human.
(Maria Mena)
—————————————————————————————

Wat kan het soms moeilijk zijn om iemand te zien met grote pijn en immens verdriet. Je kunt in de ogen kijken van een jongere, die volzit met verlies en rouw. Je ziet wanhoop en verdriet. Je wilt zo graag het verdriet verzachten, maar ten diepste weet je niet hoe je dit kunt doen. Hoe kun je iemand troost geven bij zo’n groot verdriet? Woorden blijven in je keel steken, omdat niets in de buurt komt van de sterke emotie die je ziet. Soms is het verdriet té groot om er de juiste woorden voor te vinden. Hoe kun je dan de anderen in hun verdriet troosten en nabij zijn?
In deze blog een aantal handvatten om begripvol te zijn en te houden van de jongeren zoals ze zijn.

  1. Dring jezelf niet op

Dring jezelf niet op bij iemand die vol verdriet is. Dat maakt hen juist opstandig en zorgt ervoor dat ze zich afsluiten. Laat de ander maar af en toe weten dat ze welkom zijn, zoals ze zijn en met welk verdriet of angst ze nog te dealen hebben. Dat is genoeg.

  1. Blijf bij jezelf

Het gaat er bij troosten om dat je jezelf bent. Luister naar het verdriet van de ander, omdat je ook echt wilt luisteren en omdat je om de ander geeft. Niet omdat je er zelf belangrijker door wilt worden.

 

  1. Schep ruimte
    Schep ruimte voor ontmoetingen, zodat je elkaar kunt ontmoeten. Het is belangrijk dat de persoon met verdriet mag wennen aan mensen die er voor hem of haar zijn. Het is geen losstaand doel om de ander aan het praten te krijgen over de pijn die in hen zit. Zet je huis open, laat hen voelen dat ze zich ergens thuis mogen voelen en een plekje hebben waar ze zichzelf mogen zijn.
  2. Luister zonder te oordelen
    Als de jongeren (maar ook met volwassenen werkt het zeker zo!) zich thuis voelen, zullen ze beginnen te praten, wanneer zij dat willen. Luister dan en laat de woordenstroom eruit komen. Volg de pijn en het verdriet in hun woorden.
    Dat zal niet altijd duidelijke pijn, verdriet of angst zijn. Vaak is het een gevoel dat iemand onder woorden wilt brengen. En hoe moeilijk is het om gevoelens in woorden uit te drukken? Vaak dekken woorden niet de hele lading.
    Zoals het Maria Mena schrijft in haar lied – het zit aan de binnenkant, je kan het niet zien.
  3. Wees geduldig
    Wacht maar totdat iemand jou het vertrouwen schenkt en begint met praten. Het ontvangen van vertrouwen is zoveel mooier dan het verdriet met veel kracht uit de jongeren te persen. Sta naast hen en leef van dichtbij met hen mee.
  4. Toon meeleven, geen medelijden
    Meeleven is anders dan medelijden. Medelijden heeft iets zwaks en maakt een krachtig iemand tot een slachtoffer. Medelijden zorgt ervoor dat jij hard gaat werken, om de pijn misschien over te nemen. Een slachtoffer kan zijn pijn niet zelf dragen. Meeleven zorgt ervoor dat je luistert, het oprecht erg vindt en de ander verder helpt om te groeien uit de pijn. Meeleven maakt iemand zelfstandig, een overlever; iemand die zelf leert te leven met het verdriet.

En dan nog blijft het iedere keer weer zoeken met je hart: hoe kan ik naast de ander staan. Wat wilt de ander? Wees niet bang om iets verkeerd te doen, maar vertel maar – liever te veel dan te weinig – dat je veel om de ander geeft. Een hart vol van angst en vol met verdriet, vergeet vaak dat er mensen zijn die oprecht om hem/haar geeft.

Heb maar geduld.
Wees maar eerlijk.
En laat bovenal jouw eigen hart spreken.